Ödül Merkezi 
TradFi vadeli işlemleri, kripto için kullandığınız araçlarla hisse senetleri, endeksler ve değerli metallere 7/24 erişim imkânı sunar. İlk pozisyonunuzu açmadan önce, ürünün işleyişi ve riskleri hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir. Ürün, kripto perpetual vadeli işlemlerine benzese de, dayanak varlıkların davranışı farklılık gösterir. Bu rehber, deneyimli yatırımcıların genellikle bildiği, yeni yatırımcıların ise çoğu zaman tecrübe ederek öğrendiği başlıkları ele alır.
Phemex'te TradFi Vadeli İşlemlerini Keşfedin
Bu Bir Hisse Senedi Sahipliği Değildir
En önemli nokta, TradFi vadeli işlemlerinin türev sözleşmeler olduğudur, menkul kıymet değildir.
Bir aracı kurumdan Apple hissesi aldığınızda, Apple Inc.'nin kısmi sahibi olursunuz. Temettü alabilir, hissedar önerilerinde oy kullanabilir ve kayıtlı pay sahibi olabilirsiniz.
Phemex'te Apple TradFi vadeli işlemleriyle işlem yaptığınızda, bunların hiçbiri geçerli değildir. Sadece fiyat hareketine göre USDT ile netleştirilen bir sözleşmeye sahip olursunuz. Apple sizin varlığınızdan haberdar değildir ve herhangi bir sahiplik söz konusu değildir.
Bu fark bir dezavantaj değildir; yalnızca farklı bir amaca yönelik farklı bir ürün olduğunu gösterir. Hisse sahipliği uzun vadeli yatırım odaklıyken, vadeli işlem ticareti fiyat yönüne odaklanır.
Eğer temettüler, oy hakkı ya da uzun vadeli hisse maruziyeti sizin için önemliyse, aracı kurum hesabı daha uygun bir araçtır. Kaldıraçlı fiyat maruziyeti ve 7/24 erişim istiyorsanız, TradFi vadeli işlemleri bu amaç için tasarlanmıştır.
Kaldıraç Hem Artış Hem Azalış İçin Geçerlidir
Kaldıraç, daha az sermaye ile daha büyük bir pozisyonu kontrol etmenizi sağlar. 10x kaldıraç ile 100$ teminat, 1.000$’lık pozisyon büyüklüğü sunar.
%5'lik bir hareket lehine gerçekleşirse, 50$ kazanç sağlanır; bu, teminatınızın %50’si anlamına gelir. Aynı büyüklükteki olumsuz hareket ise 50$ kayba neden olur.
Kaldıraç yükseldikçe, küçük fiyat hareketleri bile pozisyonun tamamen kapanmasına yol açabilir. 10x kaldıraçta %10’luk ters hareket, tüm teminatı silebilir.
Pratik yaklaşım olarak, geleneksel varlıkların hareketlerini anlamadan önce 2x ila 5x gibi daha düşük kaldıraçlarla başlamak faydalı olabilir. Phemex vadeli işlemler arayüzü her işlem öncesi kaldıraç oranının ayarlanmasına imkan tanır.
Likidasyon Otomatik Olarak Gerçekleşir
Pozisyonunuz size karşı yeterince hareket ederse, borsa otomatik olarak kapatır. Bu işleme likidasyon denir.
Likidasyon, teminatınız bakım teminatı gereksiniminin altına düştüğünde gerçekleşir. Bu noktada pozisyon piyasa fiyatından kapatılır ve ilk teminatınız kaybedilir.
Phemex, son işlem fiyatı yerine çeşitli kaynaklardan türetilen Adil Fiyat’ı (Mark Price) kullanır. Bu, ani fiyat dalgalanmalarının likidasyon riskini azaltmaya yardımcı olur.
Bundan kaçınmak için:
- Her pozisyonda zarar-durdur emirleri kullanın
- Marjin oranınızı işlem arayüzünde takip edin
- Riski belirli pozisyonlara sınırlamak için izole marjin kullanın
- Aşırı kaldıraçtan kaçının
Zarar-durdur, sizin tanımladığınız kontrollü bir çıkış şeklidir. Likidasyon ise sistem tarafından belirlenen kontrolsüz bir çıkıştır.
Fonlama Oranları Sürekli Maliyet Yaratır
Phemex’teki TradFi vadeli işlemleri, vade sonu olmayan perpetual sözleşmeler şeklindedir. Pozisyonlar süresiz tutulabilir, ancak bu durumda sürekli fonlama maliyetleri oluşur.
Her sekiz saatte bir, sözleşme fiyatlarının dayanak varlıkla uyumlu kalması için uzun ve kısa pozisyonlar arasında fonlama ödemeleri yapılır.
- Fonlama oranı pozitif olduğunda, uzunlar kısa pozisyonlara ödeme yapar
- Fonlama negatif ise, kısa pozisyonlar uzunlara ödeme yapar
Piyasada güçlü bir yönlü hareket olduğunda ve pozisyonunuzu birkaç gün tutarsanız fonlama ücretleri birikebilir.
Önemli olan, TradFi vadeli işlemlerinin pasif tutma yerine aktif ticaret için tasarlanmış olmasıdır. Pozisyona girmeden önce güncel fonlama oranını mutlaka kontrol edin.
7/24 İşlem 7/24 Aynı Koşullar Demek Değildir
TradFi vadeli işlemleri; hafta sonu ve resmi tatiller dahil, istenilen her zaman işlem yapılabilir. Ancak piyasa koşulları, geleneksel piyasaların açık olup olmamasına bağlı olarak değişir.
Piyasanın kapalı olduğu saatlerde:
- Alış-satış farkları genişleyebilir
- Emir defterleri daha seyrek olabilir
- Düşük likidite nedeniyle fiyat hareketleri daha keskin olabilir
Dayanak spot piyasalar (NYSE, NASDAQ, COMEX gibi) belirli saatlerde açıktır. Kapanınca, fiyat referansı canlı olarak oluşmaz. Ancak vadeli işlemler işlem görmeye devam eder.
Piyasa açılış ve kapanış saatlerinin farkında olmak, özellikle hafta sonu boşlukları ve önemli haberler sırasında riski yönetmede yardımcı olur.
Hisseye Özgü Riskler Mevcuttur
Hisse senetleri, kriptodan etkilenmeyen olaylara tepki verir:
- Finansal raporlar — Şirketler genellikle piyasa kapandıktan sonra çeyreklik sonuçlarını açıklar. Fiyatlar geceleyin %10-20 sıçrayabilir.
- Analist değerlendirmeleri — Not artırımı veya düşürülmesi bazen fiyatları ani şekilde etkiler.
- Düzenleyici açıklamalar — FDA onayları, rekabet davaları, devlet ihaleleri.
- Makroekonomik veriler — Faiz kararları, istihdam raporları, enflasyon verileri.
TradFi vadeli işlemleriyle işlem yaptığınızda, bu tür olaylara 7/24 açıksınız. Anında tepki verebilirsiniz, ancak risk de gün boyu devam eder.
Pratik yaklaşım: Ekonomik takvimleri ve mali takvimleri kontrol edin. Tesla vadeli işlemleriyle işlem yapıyorsanız, Tesla’nın ne zaman bilanço açıklayacağını bilmek faydalıdır. Altın işlemlerinde ise Fed açıklamalarını takip edin.
İşlem Öncesi Kontrol Listesi
Herhangi bir TradFi vadeli pozisyonu açmadan önce şunları doğrulayın:
| Kalem | Kontrol Edilecekler |
|---|---|
| Kaldıraç | Kullandığım kaldıraç oranı bana uygun mu? |
| Pozisyon Büyüklüğü | Bu işlemde hesabımın ne kadarını riske atıyorum? |
| Zarar-Durdur | İşlem tersine dönerse nerede çıkacağım? |
| Kâr Al | Hedefim ne? Risk/ödül oranım nedir? |
| Fonlama Oranı | Fonlama maliyetleri tutma süremi etkiler mi? |
| Piyasa Saatleri | Dayanak spot piyasa şu anda açık mı? |
| Haber Takvimi | Bu varlığı etkileyebilecek planlı bir olay var mı? |
Bu kontrol listesi her işlem için geçerlidir. Alışkanlık haline geldikçe, sürprizlerle daha az karşılaşırsınız.
Kimler TradFi Vadeli İşlemleriyle İşlem Yapmalı?
TradFi vadeli işlemleri aşağıdakiler için uygun olabilir:
- Kripto yatırımcıları, hisse senedi veya değerli metallere maruziyet arayanlar
- Piyasa saatleri dışında haberlere tepki vermek isteyen aktif yatırımcılar
- Marjin ve likidasyon mekanizmasına aşina kullanıcılar
- Tek bir USDT bakiyesiyle çeşitlilik arayan yatırımcılar
Aşağıdakiler için daha az uygun olabilir:
- Uzun vadeli hisse sahipliği arayan yatırımcılar
- Temettü geliri odaklı kullanıcılar
- Vadeli işlem ticaretine yeni başlayanlar
- Pozisyonları aktif izleyemeyecek olanlar
TradFi vadeli işlemleri belirli bir ticaret amacı için tasarlanmıştır. Hedeflerinizle bu amacı eşleştirmek önemlidir.
Temel Çıkarımlar
TradFi vadeli işlemleri, dayanak varlıklarda sahiplik olmadan fiyat maruziyeti sağlar. Kaldıraç hem olası kazançları hem kayıpları artırır, fonlama oranları ise sürekli maliyet oluşturur. Likidite koşulları gün boyunca değişir ve risk yönetimi önemlidir.
Ticarete başlamadan bu mekanizmaları anlamak, önlenebilir hataları azaltmaya yardımcı olur.
