Rewards Hub 
Vào ngày 2 tháng 4 năm 2025, Tổng thống Trump đã công bố các mức thuế nhập khẩu lớn nhất trong một thế kỷ đối với kinh tế Mỹ. Giá Bitcoin giảm từ 85.000 USD xuống dưới 82.000 USD chỉ trong 48 giờ, S&P 500 giảm 10% trong hai phiên giao dịch liên tiếp, và thị trường tiền điện tử mất khoảng 200 tỷ USD giá trị. Ông Trump gọi đây là "Ngày Giải Phóng", nhưng thị trường nhìn nhận nó như một đợt leo thang thuế quan lớn nhất lịch sử hiện đại Hoa Kỳ.
Một năm sau, Tòa án Tối cao đã bác bỏ sắc lệnh thuế ban đầu, đồng USD ghi nhận hiệu suất tệ nhất kể từ 2017, và Bitcoin giao dịch quanh mức 67.000 USD – sau khi từng vượt 126.000 USD rồi quay lại. Sự kiện này đã làm thay đổi mối quan hệ giữa chính sách thương mại, đồng USD và thị trường tiền điện tử.
Diễn biến Ngày Giải Phóng gốc
Sắc lệnh ngày 2/4/2025 áp mức thuế tối thiểu 10% lên mọi hàng nhập khẩu vào Mỹ, với mức riêng cho từng nước, tác động tới 60 quốc gia. Trung Quốc chịu thuế trên 50%, EU bị áp 20%, ngay cả các đồng minh như Canada và Mexico cũng không được miễn. Cơ sở pháp lý là Đạo luật Quyền lực Kinh tế Quốc tế Khẩn cấp (IEEPA) năm 1977, một đạo luật thời Chiến tranh Lạnh chưa từng được sử dụng để áp thuế trước đây.
Phản ứng của thị trường là ngay lập tức. Chỉ số Dow Jones giảm hơn 4.000 điểm trong hai phiên, thị trường tiền điện tử ghi nhận hơn 500 triệu USD các vị thế làm cả hai chiều được thanh lý trong 24 giờ khi tâm lý hoảng loạn lan rộng. BTC giảm về 82.000 USD, ETH giảm xấp xỉ 25% trong ba ngày, và các altcoin đều mất giá hai con số.
Tuy nhiên, cú sốc ban đầu chỉ là khởi đầu. Trong 12 tháng sau đó, chính sách thuế đã được điều chỉnh hơn 50 lần, với mức thuế thay đổi, tạm dừng hoặc miễn trừ liên tục. Sự bất định trở thành yếu tố chi phối mọi thị trường, lan tỏa đến mọi loại tài sản.
Vai trò thay đổi của Tòa án Tối cao
Ngày 20/2/2026, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết (tỉ số 6-3 trong vụ Learning Resources Inc kiện Trump) rằng các loại thuế dựa trên IEEPA là vi hiến. Chủ tịch Tòa án Roberts tuyên bố rằng hai từ khoá trong IEEPA "quy định" và "nhập khẩu" không đủ làm căn cứ cho Tổng thống áp mọi mức thuế lên bất kỳ quốc gia, sản phẩm nào, trong bất kỳ khoảng thời gian nào.
Roberts viện dẫn học thuyết "vấn đề lớn", cho rằng nếu Quốc hội muốn trao quyền quyết định kinh tế lớn cho Tổng thống, phải thể hiện rõ ràng. IEEPA không đề cập đến thuế và trước Trump chưa tổng thống nào đọc luật này theo hướng đó.
Chỉ trong vài giờ, Nhà Trắng chuyển hướng, Trump ra tuyên bố mới theo Điều 122 Đạo luật Thương mại 1974, áp thuế 10% lên toàn cầu, nhưng giới hạn 150 ngày (hết hạn ngày 24/7/2026). Trump ám chỉ khả năng tăng lên 15% trên mạng xã hội, nhưng chưa có lệnh chính thức.
Hệ lụy pháp lý rất lớn: Theo CBP (tháng 3/2026), hơn 330.000 nhà nhập khẩu đã nộp khoảng 166 tỷ USD thuế dựa trên IEEPA ở 53 triệu lô hàng. Số tiền hoàn trả này đang phát sinh thêm khoảng 700 triệu USD lãi mỗi tháng.
Ảnh hưởng lên đồng USD
Đồng USD giảm mạnh trong năm qua. Chỉ số DXY giảm khoảng 9,6% năm 2025 – hiệu suất hàng năm tệ nhất từ 2017. Riêng tháng 4/2025, DXY giảm khoảng 2% trong một ngày, và không hồi phục về mức trước thuế. Morgan Stanley dự báo khả năng giảm thêm 10% đến cuối 2026.
Nhà kinh tế Kenneth Rogoff của Harvard nhận định vị thế thống trị của USD đạt đỉnh năm 2015 và đã suy giảm, nhưng "Ngày Giải Phóng" đẩy nhanh xu hướng này. "Euro, nhân dân tệ và tiền điện tử sẽ hưởng lợi khi USD mất thị phần", Rogoff nói thêm các sử gia tương lai có thể coi đây là dấu mốc khởi đầu cho sự kết thúc tuyệt đối của USD.
Cơ chế rất đơn giản: Khi bạn khiến đối tác thương mại không thể dự báo mức thuế tháng sau, họ sẽ tìm phương án thay thế – bao gồm cả công cụ số hoá.
Diễn biến của Tiền điện tử qua cuộc chiến thuế
Biểu đồ giá Bitcoin từ tháng 4/2025 đến nay phản ánh rõ mọi kịch bản mà thị trường từng dự báo.
| Giai đoạn | Giá BTC | Sự kiện chính |
|---|---|---|
| 2/4/2025 | ~$83.000 | Giá BTC sụt giảm do Ngày Giải Phóng |
| Cuối tháng 4/2025 | ~$93.500 | Hồi phục sau hoảng loạn ban đầu |
| Q3-Q4/2025 | $100.000-$126.000 | Giảm lãi suất, dòng vốn ETF, phán quyết hàng hoá |
| Tháng 2/2026 | ~$63.000 | Phán quyết IEEPA + điều chỉnh vĩ mô |
| Cuối tháng 3/2026 | ~$67.000 | Vùng giá hiện tại |
Ngắn hạn, BTC giảm cùng tài sản rủi ro khi thuế được áp dụng và phục hồi khi Fed cắt giảm lãi suất ba lần năm 2025. Dài hạn, dù BTC giảm khoảng 47% từ đỉnh $126.000, cơ sở hạ tầng Bitcoin vẫn phát triển mạnh.
Dòng vốn ETF Bitcoin đạt 23 tỷ USD năm 2025 và thêm 18,7 tỷ USD chỉ trong Q1/2026, nâng tổng dòng vốn ròng vượt 65 tỷ USD. Quỹ IBIT của BlackRock tiệm cận 100 tỷ USD tài sản, 68% tổ chức tài chính đã hoặc dự kiến đầu tư vào ETF Bitcoin.
Cuộc chiến thuế không làm giảm nhu cầu của tổ chức với tiền điện tử. Thực tế, chủ đề phi đô la hóa khiến các tổ chức có thêm lý do phân bổ vốn, như chuyên gia Zach Pandl (Grayscale) nhận xét: "Thuế quan làm yếu vai trò chủ đạo của USD và mở không gian cho các đối thủ cạnh tranh như Bitcoin."
Xu hướng phi đô la hóa và viễn cảnh sắp tới
Bảy trong mười người Mỹ tin rằng thuế quan làm tăng chi phí sinh hoạt, kể cả 64% cử tri Cộng hòa. Việc làm ngành sản xuất giảm 89.000 so với tháng 4/2025. Lạm phát tháng 2/2026 ở mức 2,4%, Chủ tịch Fed Powell xác nhận thuế làm tăng lạm phát hàng hoá.
Thuế thay thế theo Điều 122 sẽ hết hiệu lực ngày 24/7/2026, tạo ra hai kịch bản rõ ràng mà thị trường sẽ "đặt cược" trước đó. Nếu Quốc hội kéo dài, chính sách thuế tiếp tục. Nếu không, Mỹ sẽ chuyển từ mức thuế cao nhất thế kỷ về mức trước Ngày Giải Phóng trong một đêm.
Với tiền điện tử, xu hướng phụ thuộc vào câu chuyện nào thắng thế. Dòng vốn ETF Q1/2026 đạt 18,7 tỷ USD khi giá BTC đi xuống, nghĩa là các tổ chức vẫn gom vào lúc yếu. Đó không phải hành động của các nhà đầu tư ngắn hạn.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy BTC chưa hoàn toàn đóng vai trò "vàng số" trong cuộc chiến thuế vừa qua. Vàng vượt trội BTC nếu điều chỉnh theo rủi ro, và BTC vẫn giữ tương quan cao với Nasdaq khi biến động. Giá cả phản ánh: crypto vẫn là tài sản rủi ro hơn là tài sản thay thế USD.
Câu hỏi thường gặp
Ngày Giải Phóng là gì và tại sao kỷ niệm này quan trọng?
Ngày Giải Phóng đề cập ngày 2/4/2025 khi Tổng thống Trump áp thuế rộng khắp hàng nhập khẩu Mỹ dựa trên quyền IEEPA. Sự kiện này khai màn cho 12 tháng chứng kiến Tòa án Tối cao bác bỏ quyền áp thuế của Tổng thống, đồng USD giảm mạnh và hạ tầng ETF Bitcoin vẫn phát triển dù giá giảm.
Phán quyết Tòa án Tối cao có chấm dứt mọi loại thuế?
Tòa chỉ huỷ các thuế dựa trên IEEPA, nhưng Trump ngay lập tức áp thuế 10% mới theo Điều 122 Đạo luật Thương mại 1974, có hiệu lực 150 ngày đến 24/7/2026. Thuế với thép và nhôm (Điều 232) vẫn giữ nguyên.
Số tiền hoàn thuế là bao nhiêu?
Theo số liệu tháng 3/2026 từ CBP, khoảng 166 tỷ USD đã thu từ hơn 330.000 nhà nhập khẩu với 53 triệu lô hàng. Lãi trên các khoản hoàn thuế đang tăng thêm 700 triệu USD mỗi tháng, khiến quá trình hoàn trả cần được sớm giải quyết qua Tòa án Thương mại Quốc tế.
Bitcoin có thực sự là hàng rào phòng hộ chống phi đô la hóa?
Số liệu 12 tháng qua cho thấy kết quả còn trái chiều. BTC đã giảm so với đỉnh, đa số giao dịch theo xu hướng tài sản rủi ro hơn là "kho lưu trữ giá trị" độc lập. Tuy nhiên, việc các tổ chức vẫn đầu tư qua ETF cho thấy BTC được coi là phương án phòng hộ dài hạn, không chỉ là giao dịch ngắn hạn với USD.
Kết luận
"Ngày Giải Phóng" khởi phát chuỗi sự kiện định hình lại cách Mỹ sử dụng thuế quan, cách Tòa án Tối cao nhìn nhận quyền thương mại của Tổng thống và cách dòng vốn toàn cầu đánh giá đồng USD. 166 tỷ USD tiền hoàn trả, mức giảm 9,6% của USD và hạn chót Điều 122 tháng 7 đều là một phần của câu chuyện này.
Với nhà giao dịch tiền điện tử, câu hỏi sắp tới là: Nếu xu hướng phi đô la hóa tiếp tục mạnh và các tổ chức vẫn gia tăng vị thế BTC qua ETF như Q1/2026, hạ tầng đã sẵn sàng cho một chu kỳ định giá mới. Nếu BTC vẫn bám sát biến động cổ phiếu công nghệ và USD ổn định sau tháng 7, vai trò "vàng số" vẫn là kỳ vọng hơn là thực tế. Ngày 24/7 tới – mốc hết hiệu lực Điều 122 – sẽ là điểm xoay tiếp theo, và thị trường sẽ phản ánh sớm trước thời điểm này.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không phải là lời khuyên tài chính hoặc đầu tư. Giao dịch tiền điện tử tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bạn nên tự nghiên cứu kỹ trước khi quyết định giao dịch.
