Rewards Hub 
Kenneth Rogoff, giáo sư Harvard, cựu kinh tế trưởng IMF (2001-2003), đã chia sẻ trước đông đảo khán giả tại Đại học Rice vào tháng 3/2026 rằng "thế giới có thể đang bước vào giai đoạn biến động" đối với đồng USD cùng hệ thống tài chính xoay quanh nó. Chỉ số DXY của USD đã giảm khoảng 10% kể từ đỉnh tháng 1/2025 (trên 109) xuống còn khoảng 99 hiện tại, đây là đợt lao dốc kéo dài sâu nhất kể từ 1973. Tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu vừa xuống mức thấp nhất 31 năm, khoảng 57%.
Trong một bài viết trên Project Syndicate tháng 2/2026, Rogoff còn nhấn mạnh rằng Bitcoin ngày càng hấp dẫn với vai trò "tài sản dự trữ trung lập về chính trị" trong bối cảnh các ngân hàng trung ương đa dạng hóa khỏi đồng USD.
Quan điểm của Rogoff là gì?
Luận điểm của Rogoff xuyên suốt cuốn sách năm 2025 Our Dollar, Your Problem, bài viết Project Syndicate tháng 2/2026, và bài thuyết trình tại Đại học Rice. Rogoff cho rằng vị thế thống trị của USD "đang mòn dần ở các rìa" và thế giới đang tiến tới hệ thống đa cực, nơi euro, nhân dân tệ và tiền điện tử sẽ chia sẻ thị phần mất đi từ USD.
Tuy nhiên, Rogoff tách biệt hai khu vực kinh tế: Ở kinh tế chính thức (chính phủ kiểm soát mạnh), euro và nhân dân tệ sẽ hưởng lợi nhờ thỏa thuận thương mại và đa dạng dự trữ. Ở nền kinh tế phi chính thức và ngầm (ước tính chiếm khoảng 20% GDP toàn cầu), tiền điện tử đã và đang phát triển mạnh. Rogoff nhận định các hoạt động trị giá hàng nghìn tỷ USD trong kinh tế bóng tối ngày càng được thanh toán bằng Bitcoin hoặc stablecoin do không chịu sự kiểm soát của chính phủ nào.
Bài viết tháng 2/2026 bổ sung một khía cạnh mới: Sau khi Mỹ thiết lập dự trữ chiến lược Bitcoin qua lệnh điều hành của chính quyền Trump năm 2025, Rogoff đặt câu hỏi liệu các ngân hàng trung ương khác có nên làm theo. Nếu họ đã mua vàng để đa dạng hóa dự trữ, thì việc bổ sung một tài sản khan hiếm, di động và mang tính trung lập chính trị như Bitcoin là bước đi hợp lý, dù biến động giá và lịch sử hoạt động ngắn hạn của BTC khiến nó kém hấp dẫn hơn vàng.
Vì sao USD thật sự suy yếu?
Luận điểm của Rogoff không chỉ lý thuyết mà còn được dữ liệu thực tế củng cố. Chỉ số DXY giảm khoảng 11% trong nửa đầu năm 2025, mức giảm sâu nhất trong hơn 50 năm, chủ yếu do bất ổn xoay quanh chính sách thuế quan của chính phủ Mỹ. Chỉ số này duy trì dưới 100 đến đầu 2026, và MUFG Research dự báo giảm thêm 5% đến cuối năm.
Ba yếu tố cấu trúc thúc đẩy đà giảm này, đều tăng tốc trong 2025:
Tác động từ thuế quan. Việc áp thuế đối ứng dự kiến hỗ trợ sản xuất Mỹ nhưng thực tế làm tăng chi phí đầu vào, giảm thương mại và tạo vướng mắc pháp lý. Tòa án tối cao Mỹ hiện xem xét tính hợp hiến của việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để ban hành thuế diện rộng. Đa số chuyên gia nhận định bất kỳ phán quyết nào chống lại chính phủ đều "gây bất lợi cho USD".
Quỹ đạo nợ công. Nợ công Mỹ tiếp tục tăng nhanh hơn GDP. Rogoff cảnh báo điều này làm suy yếu cam kết ngầm bảo vệ tài sản định giá bằng USD. Khi quốc gia phát hành tiền dự trữ liên tục thâm hụt mà không có kế hoạch cắt giảm rõ ràng, các chủ nợ nước ngoài sẽ bắt đầu phòng ngừa rủi ro.
Đa dạng hóa dự trữ. Tỷ trọng USD trong dự trữ toàn cầu giảm từ 65% năm 2017 xuống khoảng 57% cuối 2025, theo dữ liệu IMF COFER. Ngoài euro và nhân dân tệ, các loại tiền "phi truyền thống" như đô la Úc, đô la Canada cũng được bổ sung, cho thấy các ngân hàng trung ương không chọn một đồng thay thế duy nhất mà phân tán rủi ro.
Yếu tố BRICS
Các nước BRICS đã chuyển từ bàn luận sang thực thi quá trình phi đô la hóa. Dưới nhiệm kỳ chủ tịch Ấn Độ năm 2026, liên minh này thúc đẩy nhiều sáng kiến: hệ thống BRICS Pay mở rộng để thanh toán trực tiếp giữa các đồng tiền thành viên; công cụ thanh toán dựa trên vàng "BRICS Unit" ra mắt chính thức vào 2026 với tỷ trọng 40% vàng, 60% tiền BRICS; Trung Quốc đã thanh toán 1,3 nghìn tỷ USD giao dịch bằng nhân dân tệ với các nước ASEAN, bỏ qua đồng USD hoàn toàn.
Tất nhiên, USD không bị thay thế ngay lập tức. Tuy nhiên, hạ tầng song song này tạo điều kiện cho các lựa chọn thay thế USD ở quy mô lớn, và mỗi tuyến thanh toán mới đi ngoài USD đều có thể trở thành không gian cho tiền điện tử trong tương lai.
Bitcoin trong thế giới đa cực
Nếu tương lai là đa cực, với USD, euro, nhân dân tệ và các đồng tiền khu vực cùng cạnh tranh dòng vốn thương mại dự trữ, thì sự va chạm giữa các hệ thống này sẽ làm tăng nhu cầu đối với tài sản cầu nối trung lập. Đó chính là vai trò mà Rogoff đề cập khi gọi Bitcoin "trung lập về chính trị".
Vàng đã giữ vai trò này nhiều thế kỷ, các ngân hàng trung ương mua vàng kỷ lục trong giai đoạn 2023-2025. Tuy nhiên, vàng nặng, khó chia nhỏ, không thể chuyển xuyên biên giới ngay lập tức. Bitcoin có thể giao dịch toàn cầu dưới 1 giờ, chia nhỏ tới 8 chữ số thập phân, không cần xin phép bất kỳ chính phủ nào để lưu trữ/chuyển nhượng. Với kinh tế bóng tối mà Rogoff nhấn mạnh, các đặc tính này là bắt buộc về vận hành, không chỉ là ưu thế lý thuyết.
Luồng ý kiến phản biện cho rằng Bitcoin quá biến động và quy mô còn nhỏ (giá trị vốn hóa khoảng 1,3 nghìn tỷ USD so với 12 nghìn tỷ USD dự trữ ngoại tệ toàn cầu). Rogoff thừa nhận sự chênh lệch này nhưng cho rằng xu hướng mới là yếu tố đáng chú ý hơn con số hiện tại. Năm năm trước, dự trữ chiến lược Bitcoin của Mỹ còn là ý tưởng xa vời, nay đã thành chính sách thực tế.
Lập luận bảo vệ sức mạnh USD
Việc USD suy yếu không phải là điều tất yếu. USD vẫn chiếm khoảng 88% giá trị giao dịch ngoại hối toàn cầu (theo BIS). Hiệu ứng mạng lưới này nâng chi phí chuyển đổi, trong khi thị trường vốn Mỹ vẫn lớn và thanh khoản nhất thế giới.
Tỷ trọng dự trữ của USD dù giảm vẫn ở mức 57% (so với euro 20%), thậm chí về 50% trong thập kỷ tới, USD vẫn áp đảo đáng kể. Chính Rogoff cũng cho rằng đây là quá trình xói mòn từ từ, kéo dài hàng thập kỷ chứ không phải sụp đổ đột ngột.
Ý nghĩa đối với nhà giao dịch Tiền điện tử
Điểm thực tiễn là: USD không biến mất ngay lập tức, nhưng một trong số chuyên gia kinh tế tiền tệ có uy tín nhất đã chỉ rõ tiền điện tử là bên hưởng lợi từ xu hướng chuyển dịch cơ cấu này.
Câu chuyện về BTC như "vàng kỹ thuật số" càng gia tăng sức nặng khi các chỉ số đo lường sự thống trị của USD tiếp tục giảm, từ đó ảnh hưởng đến các quyết định phân bổ tài sản của tổ chức, không chỉ nhà đầu tư cá nhân. Stablecoin cũng hưởng lợi gián tiếp, vì USDT và USDC thường tăng lượng người dùng khi niềm tin vào tiền pháp định suy giảm ở các thị trường mới nổi. Xu hướng này kéo dài nhiều thập kỷ, không phải chỉ trong ngắn hạn.
BTC ở mức 67.000-71.000 USD cuối tháng 3/2026 thấp hơn khoảng 44% so với đỉnh lịch sử. Nếu xu hướng suy giảm của USD tăng tốc, vùng giá hiện tại có thể là thời điểm tích lũy đáng chú ý. Nếu xu hướng này chững lại, BTC vẫn còn nhiều động lực khác như chu kỳ halving, dòng vốn ETF và sự rõ ràng về quy định pháp lý.
Câu hỏi thường gặp
Kenneth Rogoff có nói Bitcoin sẽ thay thế USD không?
Không. Rogoff khẳng định tiền điện tử không thể thay thế USD trong khu vực kinh tế chính thức, nơi chính phủ có quyền lực thực thi mạnh. Lập luận của ông tập trung vào việc Bitcoin và stablecoin mở rộng thị phần trong khu vực kinh tế phi chính thức (chiếm khoảng 20% GDP toàn cầu), nơi nhu cầu về tiền không chịu kiểm duyệt cao và chính phủ kiểm soát hạn chế.
USD đã suy yếu bao nhiêu?
Chỉ số DXY giảm từ trên 109 đầu năm 2025 xuống khoảng 99 đầu 2026 (giảm ~10%). Tỷ trọng USD trong dự trữ toàn cầu từ 65% (2017) xuống 57% (2025). Đây là xu hướng giảm thực sự nhưng không phải khủng hoảng.
Bitcoin có thực sự là "tài sản dự trữ trung lập" không?
Trên lý thuyết, Bitcoin đáp ứng tiêu chí này: không do chính phủ phát hành, không bị lạm phát bởi chính sách tiền tệ, không chịu rủi ro đối tác. Tuy nhiên, biến động mạnh và lịch sử hoạt động ngắn khiến các nhà quản lý dự trữ còn dè dặt so với vàng. Nhưng sau lệnh điều hành về dự trữ chiến lược Bitcoin ở Mỹ, cuộc thảo luận đã chuyển từ "có nên nắm giữ BTC hay không" sang "nên giữ bao nhiêu".
Điều gì xảy ra với tiền điện tử nếu USD ổn định trở lại?
USD ổn định sẽ làm chậm quá trình phi đô la hóa, nhưng không xóa bỏ các động lực khác của Bitcoin. Dòng vốn ETF, sự kiện halving 2024, cũng như môi trường pháp lý rõ ràng vẫn hỗ trợ BTC độc lập với diễn biến của USD. Xu hướng suy giảm USD chỉ là yếu tố thúc đẩy thêm.
Kết luận
Rogoff không cho rằng USD sẽ kết thúc vai trò của mình. Ông cho rằng kỷ nguyên thống trị tuyệt đối của USD đang dần kết thúc và quá trình chuyển đổi này sẽ tạo ra các bên hưởng lợi. Tiền điện tử được liệt kê cùng euro, nhân dân tệ vì sở hữu đặc điểm không đồng tiền truyền thống nào có: trung lập về chính trị và không biên giới. BTC trong vùng giá 67.000-71.000 USD khi DXY ở đáy nhiều năm và tỷ trọng dự trữ USD thấp nhất 31 năm là một kịch bản mà các nhà phân bổ dài hạn sẽ nhìn lại trong tương lai. Sự dịch chuyển đa cực là thực tế, dữ liệu đã xác nhận. Vấn đề còn lại là tốc độ của quá trình này và việc bạn có chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo hay không.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin, không phải là lời khuyên tài chính hoặc đầu tư. Giao dịch tiền điện tử tiềm ẩn rủi ro đáng kể. Hãy tự nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi ra quyết định.
