Rewards Hub 
Vào ngày 7 tháng 4 năm 2026, The New York Times đã công bố các bản ghi cuộc gọi do các công tố viên liên bang Argentina thu thập, cho thấy Tổng thống Javier Milei đã có bảy cuộc gọi với nhà vận động tiền điện tử Mauricio Novelli vào tối 14 tháng 2 năm 2025 – chính đêm đó Milei đăng bài trên X quảng bá token $LIBRA và chia sẻ địa chỉ hợp đồng Solana với hàng triệu người theo dõi. Token này đã tăng giá mạnh, vốn hóa thị trường đạt 4,6 tỷ USD chỉ trong chưa đầy một giờ trước khi sụt giảm hơn 90%, khiến ước tính khoảng 251 triệu USD bị mất từ khoảng 114.000 ví.
Hiện Milei chưa bị truy tố, nhưng các công tố viên cũng thu thập được bản dự thảo thỏa thuận từ điện thoại của Novelli, đề cập khoản thanh toán 5 triệu USD liên quan đến việc quảng bá của tổng thống. Hạ viện Argentina đã tái mở ủy ban điều tra vào ngày 8 tháng 4 và bắt đầu triệu tập các quan chức cấp cao. Bài viết sau sẽ trình bày diễn biến sự việc, ý nghĩa vươn xa ngoài phạm vi Argentina của vụ việc và những tín hiệu liên quan đến rủi ro chính trị trên thị trường tiền điện tử.
Token Libra là gì và nguyên nhân sụp đổ
Token $LIBRA ra mắt trên blockchain Solana vào ngày 14 tháng 2 năm 2025, được phát hành bởi công ty Kelsier Ventures đăng ký tại Delaware và mang khẩu hiệu "Viva La Libertad." Kelsier Ventures do Hayden Mark Davis điều hành cùng em trai Gideon và cha Tom – gia đình này từng tham gia nhiều dự án memecoin trên Solana.
Dự án đưa ra lý do sẽ tài trợ cho doanh nghiệp nhỏ và startup Argentina, tạo vẻ hợp pháp kinh tế mà hầu hết memecoin khác không có. Khi Milei đăng bài về dự án trên X, giá token tăng từ 0,000001 USD lên 5,20 USD chỉ trong 40 phút do nhiều nhà đầu tư cá nhân tham gia. Tuy nhiên, nhóm sáng lập nắm giữ khoảng 70% tổng cung, và sau khi giá đạt đỉnh, người nội bộ bắt đầu rút thanh khoản.
Công ty phân tích blockchain Bubblemaps sau đó xác nhận Davis đã rút khoảng 100 triệu USD thanh khoản khỏi pool, sử dụng chiến lược từng áp dụng với token $MELANIA vài tuần trước đó. Giá token rơi từ 5,20 USD xuống dưới 0,50 USD chỉ trong vài giờ. Đến cuối ngày, 114.000 ví ghi nhận tổng thiệt hại lên tới 251 triệu USD – một trong những bê bối tài chính liên quan đến tổng thống lớn nhất lịch sử Mỹ Latinh.
Bản ghi cuộc gọi và dự thảo thanh toán hé lộ gì?
Sự việc tháng 2 năm 2025 đã gây tổn thất lớn. Milei ban đầu nói rằng ông chỉ chia sẻ thông tin về dự án mà ông thấy thú vị, phủ nhận mọi liên quan tài chính. Văn phòng Chống tham nhũng Argentina (OA) từng kết luận ông không có sai phạm và vụ việc dần lắng xuống.
Tuy nhiên, sau đó điện thoại của Novelli bị kiểm tra.
Phân tích pháp lý thiết bị này, lần đầu được truyền thông El Destape của Argentina đưa tin vào tháng 3 năm 2026, phát hiện hai bằng chứng then chốt. Bảy cuộc gọi giữa Milei và Novelli diễn ra vào đêm ra mắt token, trùng thời điểm đăng bài quảng bá và giá token tăng vọt. Dù chưa tiết lộ nội dung cuộc gọi, nhưng thời điểm này mâu thuẫn với tuyên bố ban đầu của Milei về việc chỉ biết thông tin một cách ngẫu nhiên, không liên quan trực tiếp.
Bằng chứng thứ hai là bản dự thảo thỏa thuận trên điện thoại của Novelli, đề ngày ba ngày trước khi ra mắt token. Văn bản này, gửi cho "H" (nhiều khả năng là Hayden Davis), nêu chi tiết thanh toán tổng cộng 5 triệu USD chia làm ba đợt: đợt đầu 1,5 triệu USD ứng trước; đợt hai cũng 1,5 triệu USD nếu Milei công khai gọi Davis là cố vấn; đợt cuối 2 triệu USD nếu Milei ký hợp đồng tư vấn độc quyền giữa Kelsier Ventures và chính phủ Argentina. Hiện vẫn chưa rõ liệu các khoản tiền này đã được chuyển thực tế hay chưa.
Tác động chính trị tại Argentina
Tỷ lệ ủng hộ của Milei giảm xuống còn 36,4% vào tháng 3 năm 2026, giảm 5 điểm so với tháng 2 và là mức thấp nhất kể từ khi nhậm chức, theo Bloomberg. Một khảo sát khác do Cointelegraph trích dẫn cho thấy 57% người Argentina không còn tin tưởng tổng thống, với bê bối Libra là một nguyên nhân hàng đầu bên cạnh thất nghiệp tăng.
Phản ứng chính trị liên tục leo thang. Các nghị sĩ đối lập đã nộp đơn luận tội từ tháng 2 năm 2025, ngay sau sự cố sụp đổ ban đầu. Đề xuất đó bị đình trệ, nhưng các bằng chứng mới đã làm hồi sinh. Ngày 8/4/2026, Hạ viện chính thức tái mở điều tra và ban hành giấy triệu tập. Milei trước đó từng đề nghị giải thể Đơn vị điều tra vụ bê bối theo Sắc lệnh 332/2025, động thái bị chỉ trích là hành động cản trở.
Khung pháp lý Argentina khiến việc luận tội tổng thống rất khó khăn – cần đa số hai phần ba tại Hạ viện, sau đó là phiên tòa tại Thượng viện, và khối La Libertad Avanza của Milei vẫn đủ ghế để ngăn chặn. Tuy nhiên, thiệt hại chính trị vẫn gia tăng bất chấp kết quả pháp lý, nhất là khi bầu cử giữa kỳ đến gần.
Ý nghĩa đối với thị trường tiền điện tử toàn cầu
Bê bối Libra vượt ngoài phạm vi chính trị Argentina, nằm ở giao điểm của ba xu hướng tác động tới mọi nhà giao dịch.
Việc lãnh đạo quốc gia đương nhiệm đề cập đến token gây tác động lớn hơn nhiều lần so với các nhân vật nổi tiếng khác. Khi người đứng đầu nhà nước quảng bá một token, mức độ tin cậy được ngầm hiểu cao hơn nhiều so với các KOL hay người nổi tiếng. Nhà đầu tư cá nhân tham gia sau bài đăng của Milei không chỉ "đánh cược" vào một dự án ngẫu nhiên mà tin rằng đây là sáng kiến có sự hậu thuẫn của chính phủ. Điều này làm thay đổi nhận định rủi ro đối với hàng triệu người vốn không bao giờ tham gia memecoin.
Phản ứng pháp lý từ các bê bối chính trị lan rộng ra nhiều quốc gia. Cơ quan quản lý chứng khoán Brazil (CVM) đã viện dẫn vụ Libra trong đề xuất siết chặt quy định quảng cáo tiền điện tử. Khung MiCA của EU, có hiệu lực cuối 2024, cũng nghiêm cấm loại thỏa thuận quảng bá ngầm giống như dự thảo kể trên. Nếu điều tra tại Argentina dẫn đến truy tố, khả năng cao các nơi khác sẽ lấy đây làm bài học để tăng cường kiểm soát.
Việc người nội bộ rút thanh khoản trong khi nhà đầu tư cá nhân chịu lỗ không chỉ xảy ra với token này. Davis từng sử dụng chiến lược tương tự với $MELANIA theo phân tích của Bubblemaps. Quy trình tạo token, tìm kiếm xác nhận từ người nổi tiếng, rồi rút thanh khoản khi đạt đỉnh đã thành công nghiệp hóa. Điểm khác biệt ở đây là người xác nhận là tổng thống, không phải Youtuber.
Các câu hỏi thường gặp
Milei có thu lợi cá nhân từ vụ rug pull token Libra không?
Các công tố viên chưa xác nhận Milei nhận tiền, nhưng trên điện thoại trung gian Novelli có dự thảo thỏa thuận thanh toán 5 triệu USD liên quan hoạt động quảng bá. Cuộc điều tra vẫn đang diễn ra; Milei là người liên quan chứ chưa bị buộc tội. Bảy cuộc gọi trong đêm ra mắt cho thấy mức độ liên quan lớn hơn so với tuyên bố chỉ biết thông tin ngẫu nhiên ban đầu của ông.
Nhà đầu tư đã mất bao nhiêu tiền trong vụ sụp đổ token Libra?
Ước tính khoảng 251 triệu USD bị mất trên 114.000 ví khi vốn hóa token từ 4,6 tỷ USD về gần như bằng không chỉ trong vài giờ sau khi ra mắt (14/2/2025). Hayden Davis được cho là đã rút khoảng 100 triệu USD thanh khoản, trong khi nhóm nội bộ nắm 70% tổng cung trước khi bán ra.
Milei có thể bị luận tội vì bê bối Libra hay không?
Luận tội tổng thống Argentina cần đa số hai phần ba tại Hạ viện, rồi xét xử tại Thượng viện; liên minh của Milei hiện đủ ghế ngăn việc này. Nguy cơ trước mắt là thiệt hại chính trị khi tỷ lệ ủng hộ giảm còn 36,4% và 57% dân số không còn tin tưởng.
Điều gì đã xảy ra với Hayden Davis và Kelsier Ventures sau vụ sụp đổ?
Davis phủ nhận việc rug pull là cố ý, nói rằng "kế hoạch thất bại nghiêm trọng" nhưng thừa nhận kiểm soát 100 triệu USD trong một tài khoản liên quan. Kelsier Ventures, công ty đăng ký ở Delaware đứng sau vụ phát hành, đang bị điều tra ở cả Argentina và Mỹ. Davis từng bị liên hệ đến các vụ rút thanh khoản tương tự từ token $MELANIA.
Tổng kết
Bê bối Libra hiện là trường hợp có bằng chứng rõ nhất về một tổng thống đương nhiệm liên quan trực tiếp đến vụ rug pull tiền điện tử, và chuỗi bằng chứng ngày càng nhiều hơn. Bảy cuộc gọi trong đêm ra mắt, dự thảo thanh toán 5 triệu USD và 251 triệu USD thiệt hại xác nhận cho thấy các công tố viên có cơ sở tiếp tục điều tra bất kể thời điểm truy tố so với bầu cử giữa kỳ Argentina. Đối với nhà giao dịch, bài học là: Giá trị của token dựa vào xác nhận chính trị thay vì công nghệ, thanh khoản hoặc cộng đồng thì rủi ro cao và khác biệt so với các dự án memecoin thông thường, bởi sự rút lui của người xác nhận thường không thể hiện rõ cho tới khi giá đã lao dốc. Phản ứng pháp lý đang xuất hiện ở Brazil, châu Âu và các đợt phát hành token chính trị trong tương lai sẽ luôn bị so sánh với vụ việc này.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin, không phải là lời khuyên tài chính hay đầu tư. Việc giao dịch tiền điện tử tiềm ẩn rủi ro lớn. Hãy tự nghiên cứu trước khi ra quyết định.
